In vol ornaat


Een foto van drie priesters in vol ornaat. Van links naar rechts E.H. Willem Putzeys, pater Walther Wilfried De Moor en E.H. René Dockx (aalmoezenier van het Vincentius). De opname werd in de Sint-Joriskerk gemaakt, vermoedelijk rond 1975.

Portret van inwijder


Officieel portret van Engelbertus kardinaal Sterckx, de dertiende aartsbisschop van het aartsbisdom Mechelen. Hij werd gecreëerd door Paus Gregorius XVI. Op 5 september 1853, het was een maandag, wijdde hij de nieuwe Sint-Joriskerk in. Hij was toen zestig jaar. Een in 1836 door Pierre Joseph Grootaers vervaardigde buste van Sterckx bevindt zich in de collecties van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten Brussel.

Pastoors van de Sint-Jorisparochie


De geschiedenis van de Sint-Jorisparochie is lang. Reeds in de 12de eeuw was er op de plaats van de huidige kerk buiten de toenmalige stadswallen een eerste kapel toegewijd aan Sint-Joris. De oudste vermelding daarvan dateert van 1201. De oude kapel werd in 1304 tot parochiekerk gewijd. De namen van de eerste zielenherders zijn in de mist der tijden vergleden. Vanaf 1352 kennen we er. Hieronder een overzicht van onze pastoors door de eeuwen heen:

Gheeraerdt van Dermonde                   
1352-1354 (in die jaren vermeld)
Jan van Caloe        
1377-1387 (in die jaren vermeld)
Willem Muyl          
1397-1400 (in die jaren vermeld)
Eustachius Bloeyaert
1404-1448 (in die jaren vermeld)
Jan van Wieckevorst
1454 (in dat jaar vermeld)
Joannes de Pottere alias Figuli
1468-1477 (in die jaren vermeld)
Nychasius van der Voort
1484-1486
Jan de Pottere       
1487-1501 (in die jaren vermeld)
Christianus Blommaert
1501 (vermoedelijk)
Walterus Danckaerts
1502 (vermoedelijk)
Andres de Castillo
1503 (vermoedelijk)
Laurentius Sceelkens     
1504 (vermoedelijk)
Willem Beertrancs
1504 (in dat jaar vermeld)
Joannes de Mays
1529 (in dat jaar vermeld)
Joannes van Balen
1538-1547 (in die jaren vermeld)
Jan van Berckelaer
1549-1553 (in die jaren vermeld)
Joannes de Porta
1559
Hendrik Swinnen
1559-1560
Willem Hulselmans
1560-1561
Dierk de Jonge
1561-1566
Broer Claes
1566-1567
Dierk de Jonge (opnieuw)
1567-1571
Antoon Lammens
1571-1596
Valerius Hottenius
1597-1613
Hendrik van Tulden
1613-1617
Martinus Leunckens
1617-1627
Guillelmus Bolognino
1627-1644
Petrus van Hees
1644-1651
Arnoldus van den Rysbosch
1651-1654
Laurentius van Meeuwen
1654-1668
Jaconus Goyvaerts
1668-1701
Alexander Callebout       
1701-1730
Gaspar Wouters
1731-1736
Alexander Petermans     
1736-1788
Philippe Georgerie
1788-1798
Antoon Ooninckx
1798-1812
Henri Renders
1812-1825
Franciscus Solvyns
1825-1826
Joan Van Vaerenbergh
1826-1830
Joan De Bruyn
1830-1831
Joan Van Cauwenbergh
1831-1864

In 1853 wordt de huidige kerk ingewijd

Jan Janssens
1864-1874
Peter Lommen
1875-1887
Xavier Stienlet
1887-1903
Felix Stoops
1903-1925
August Thyssen
1925-1963
Willem Putzeys
1963-1978
Frans Veraart        
1978-2000
Paul Scheelen
2000-2015
Herman Augustijns
2015-

August Thyssen                                 1925-1963


Willem Putzeys                                 1963-1978


Frans Veraart                                    1978-2000


Paul Scheelen                                    2000-2015


Herman Augustijns                           2015-

Tijd voor kunst


Op zaterdag 23 februari 2019 werd de manifestatie Tijd voor Kunst op en om het Mechelseplein gehouden. De Sint-Joriskerk was een van de locaties die daaraan medewerking verleende. Een dag lang waren (zie foto’s hierboven en hieronder) in de kerk Kairos, Sangreal en Tímabundiđ Innblástur te zien, kunstwerken van studenten aan de Academies van Berchem en Hoboken.

1976


Links van de kerk was vroeger een binnenplaats die door een poort te bereiken was. In 1976 maakte die plaats voor de nieuwbouw die er ook nu nog te vinden is. Deze foto’s werden gemaakt tijdens het optrekken van het pand Mechelseplein 22a.

Postkaartfoto


In vroeger jaren was, zoals op deze postkaartfoto te zien is, rechts naast de kerk nog de naar haar vernoemde Varkensbeenhouwerij en charcuterie Sint-Joris van Charles Van Straeten te vinden.

Specialiteit


Aan de Schoenmarkt kon je vroeger bij de firma Govaers terecht voor waskaarsen, wierook, godslampolie en aanverwante artikelen. Men was er gespecialiseerd in waskaarsen voor Congo. Waarom er voor de Congo speciale waskaarsen waren is een vraag waarop het antwoord amper meer te achterhalen is….

Tien jaar geleden


Een sprongetje terug in de tijd: tien jaar geleden, op zondag 19 oktober 2008, keerde het beeld van Onze Lieve Vrouw van het Kasteel terug in de Sint-Joriskerk, om eindelijk weer een plaats te krijgen op de zuilvoet die speciaal voor het beeld ontworpen werd, uiteraard in de kapel van Onze Lieve Vrouw van het Kasteel. Lange tijd had het een provisoire plaats omdat de kerk volop in restauratie was. Het beeld kwam met Alva mee naar Antwerpen, en was mede daarom lang gehuld in een feestmantel van Spaanse makelij. De sculptuur werd met een kleine processie van de kapel van de Karmel aan Rosier naar de Sint-Joriskerk gebracht.

Goed kijken


Op de achtste verdieping van het gebouw van de voormalige Antwerpse Waterwerken aan de Mechelsesteenweg moet je richting noordwesten heel goed kijken waar de Sint-Joriskerk zich bevindt vermits ze wel weg lijkt te vallen tegen de politietoren op de Oudaan.

Zomer 1932


Sommige kinderen in de parochie werden wanneer het zo uitkwam parmantig uitgedost. Deze foto’s werden in juli 1932 gemaakt tijdens een feest (de aanleiding daartoe is in de mist der tijden vergleden) in de Kindertuin in de Bervoetstraat, waar door de kleintjes een stukje werd opgevoerd.

Vanuit de hoogte


Blikken op kerken gaan veelal van beneden naar boven. Daarom eens een aanblik van boven naar beneden. De foto is genomen vanuit het raam waartegenover Sint-Joris zijn zwaard fel laat glanzen.

58 mannelijke parochianen


Staatsiefoto van de Sint-Jorisafdeling van de Bond van het Heilig Hart, ergens in de twintiger jaren van de vorige eeuw genomen. Zo te zien poseerden de 58 leden, allen van het mannelijk geslacht, op de binnenplaats van een school.

De Sint-Jorisscouts


Een opname van de fier paraderende Sint-Jorisscouts. Gemaakt op de Meir, waar de tram destijds nog overheen reed. Het jaartal is niet exact bekend, maar de foto werd vermoedelijk gemaakt rond 1930.

1978

Pastoor Frans Veraart, bisschop Godfried Danneels, pater Walter De Moor en koster Raymond Schijvens tijdens de inzegeningsviering, in 1978, van eerstgenoemde. 

Momentopname

Natuurlijk gaat er nieuwbouw verrijzen, maar door de sloop van een pand in de Koninginnestraat is er voorlopig even zicht op de Sint-Joriskerk vanuit de Begijnenvest. Een momentopname dus.

Op tijd klaar

De renovatie en de aanleg van de vloerverwarming in de kerk waren zoals beloofd keurig voor Pasen 2017 afgerond. Omdat recent verleden óók verleden is bij dezen wat foto’s van de toestand in de Sint-Joris in de voorafgaande maanden, opdat niet vergeten wordt door wat voor een ‘rommeltijd’  de parochie moest. Sint-Joris stond al die tijd (net als de orgels natuurlijk) stofvrij ingepakt….

Klokken

Op zondag 19 september 1948, de dag dat ook het jubileum van het 350-jarig bestaan van de Broederschap van Onze Lieve Vrouw van het Kasteel werd gevierd, vond in de Sint-Joriskerk de wijding van de nieuwe klokken (de oude waren door de bezetter in beslag genomen) plaats. Die werd verricht door hulpbisschop Zijne Excellentie Monseigneur Van Cauwenbergh.
De grote klok werd toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van het Kasteel, ‘als getuigenis van ons aller verering’. De tweede klok werd aangeboden aan Z.E.H. Pastoor A.L. Thijssen bij zijn gouden priesterjubileum en toegewijd aan zijn beschermheilige, de H. Augustinus. De derde klok, ‘tot aandenken van den Hoogwelgeboren heer Rodolf Plissart’, werd toegewijd aan Sint-Joris, beschermheilige van onze parochie. 

Tijdsdocument

“Ten aanzien van de huidige tijdsomstandigheden en om op alle gebeurlijkheden voorbereid te zijn, denk ik dat het nuttig ware dat de kerkbesturen maatregelen namen met het oog op het in veiligheid brengen van de kunstvoorwerpen in de kerk bewaard.” Er zijn zo van die gelegenheden dat een provinciegouverneur iets zinnigs mee heeft te delen. Dit schrijven deed hij 26 Augusti 1914, de dag dat de straatlantaarns niet meer werden aangestoken, de deur uitgaan naar alle kerkbesturen der gemeente ‘begrepen in de versterkte stelling van Antwerpen’. Een dag eerder was Antwerpen gebombardeerd door een zeppelin. Niet veel later zouden er ook Etrich Taubes boven de stad opduiken....

Moderne omgeving

Een moderne foto, die duidelijk maakt hoezeer de omgeving van de Sint-Joriskerk in het recente verleden is veranderd: nog maar aan het eind van de vorige eeuw kende bijvoorbeeld het Theaterplein (vooraan) die enorme luifel niet, en waar zich vroeger het Zuidstation bevond was er geen sprake van het nieuwe justitiepaleis (achtergrond).

Inwijding Sint Lievenscollege

In een van de jaargangen van De Stad Antwerpen die in het archief wordt bewaard een foto van het ‘thans geheel voltooide Sint Lievenscollege’ dat op zondag 16 oktober 1932 werd ingewijd door kardinaal Jozef Van Roeij (1874-1961). Elders in het archief is er een foto (zie onder) die vermoedelijk op deze dag is gemaakt. Centraal daarop staat echter niet Van Roey maar pastoor August Thyssen (1873-1963). Het Sint Lievenscollege is ontworpen door de architecten Jef Huygh (1885-1946) en Flor Van Reeth (1884-1975).

Handtekening na 91 jaar ontdekt

Een interessante vondst in de hogere regionen van de kerk: onze titularis-organist Annelies Focquaert ontdekte er de handtekening van een van haar verre voorgangers, Clement D’Hooghe. Ze zit op een bespijkerd plankje, in de kast achter de rug van de organist, op een deel van de windvoorziening ter hoogte van de tremulant. D’Hooghe dateerde zijn signatuur zelfs: 1925, 2/XV (15 februari 1925). De foto’s werden gemaakt door Annelies Focquaert.

Over Clement D'Hooghe

Clement D’Hooghe (1899-1951) werd op 21 april 1899 geboren in Temse. Op 20-jarige leeftijd ging hij in Antwerpen orgellessen bij Alexander Papen (destijds tweede organist van de kathedraal). Aan het Koninklijk Vlaams Conservatorium haalde hij met grote onderscheiding de diploma’s harmonie (bij August De Boeck, 1920), orgel (bij Arthur De Hovre, 1921) en contrapunt en fuga (bij Lodewijk Mortelmans, 1922-1924). Daarnaast studeerde hij er praktische harmonie (bij directeur Emile Wambach) en piano (bij Emmanuel Durlet). In 1927 bekroonde hij zijn conservatoriumstudies met de Prijs Albert De Vleeshouwer voor compositie. Ook studeerde hij religieuze muziek bij Jules Van Nuffel, orkestratie en compositie bij Paul Gilson (1928-1930) en orgelspel bij Marcel Dupré in Parijs (1930-1931). Van 1924 tot 1926 was Clement D’Hooghe organist in de Sint-Joriskerk. In 1926 was hij dat ook even in de Heilige Geestkerk waarna hij tot aan zijn dood gedurende een kwart eeuw organist in de Sint-Pauluskerk was. Hij overleed in Wilrijk.

Van voor De Groote Oorlog

De zangers-misdienaars van de Sint-Jorisparochie. De foto werd vermoedelijk in 1913 of 1914 gemaakt. De eerste persoon links vooraan is Jos Malomgré (° 1902 - † ?).

Fundamenten oude kerk

Fundamenten van de vroegere Sint-Joriskerk en beenderen van de oude begraafplaats, gevonden bij graafwerkzaamheden in de Maarschalk Gérardstraat 21. De foto’s werden gemaakt op 20 oktober 1975.